دانشگاه ملی ایران در تاریخ 29/12/1338 تأسیس شد. و به دنبال آن اساسنامه دانشگاه با سه رکن هیأت امناء، رئیس دانشگاه و شورای استادان با بررسی اساسنامه دانشگاههای معتبر دنیا و بر پایه ساختار 27 دانشگاه ملی در کشورهای اروپایی و آمریکایی تدوین گردید. و در آبانماه 1339 در شورایعالی فرهنگ به تصویب رسید. با آنکه امر پذیرش 120 دانشجو در دانشکده معماری و 54 دانشجو در دانشکده بانکداری و علوم اقتصادی و مالی از مهرماه 1339 آغاز شده بود ولی دانشگاه عملاً در 25/11/1339 افتتاح شد.
اولین مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه شهید بهشتی در رشته معماری در سال 1961 تاسیش شد ، در حالیکه اولین مقطع دکترا در رشته علوم اقتصاد در سال 1991 شروع به کار کرد . امروز ، حدود 70 رشته در مقطع ارشد و بیش از 30 رشته در مقطع دکترا همان نشانه سرعت ، یعنی پیشرفت پایدار است ، وجود دارد.
در سال 1962 ، زمین اصلی دانشگاه شهید بهشتی در اوین که دهکده ای آرام در شمال تهران است ، توسعه یافت . پیشرفت امکانات جدید در فضای اصلی دانشگاه ، زمینه را برای افزایش فعالیت دانشگاهی مهیا کرد تا آنجا که در سال 1978 چندین دانشکده در دانشگاه شهید بهشتی فعال شدند
دانشگاه شهید بهشتی هم اکنون به عنوان یکی از مهمترین مراکز آموزش عالی در ایران ، با وجود 10 دانشکده و مدرسه ، 3 موسسه تحقیقی و 7 مرکز تحقیقی معرفی شده است .
با در نظر گرفتن امکانات وسیع و استاندارد بالای تحقیق و آموزش ، دانشگاه قادر است با فعالیتهایش را در سطح تحصیلات تکمیلی در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا توسعه دهد.
پرداخت شهریه های ورودی منبع اصلی درآمد دانشگاه شهید بهشتی در 7 سال اول بود ، اما از سال 1968 ، مبالغی وجه دولتی نیز دریافت شد . با وجود این دانشگاه شهید بهشتی تا سال 1979 ، یعنی یکسال پس از انقلاب اسلامی ، در شروع کار یک دانشگاه خصوصی بود.
از آن زمان به بعد این دانشگاه یک دانشگاه دولتی شد . این دانشگاه تا سال 1983 دانشگاه ملی نامیده شد ، سپس با نام دانشگاه شهید بهشتی مجددا نام گذاری شد.
دانشکده های علوم پزشکی تا سال 1986 که وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی شکل گرفت و مسولیت این دانشکده ها را به عهده گرفت ، بخشی از این دانشگاه بودند.
روند بازسازی که بوسیله آن دانشکده های جدیدی تاسیس شدند و برخی دانشکده ها ادغام شدند، ادامه داشت و هم اکنون دانشگاه شهید بهشتی شامل 10 دانشکده است :
1. معماری و شهرسازی
2. ادبیات و علوم انسانی
3. روانشناسی و علوم تربیتی
4. مدیریت
5. علوم و ریاضیات
6. حقوق
7. مهندسی الکترونیک و علوم کامپیوتر
8. علوم زمینه
9. علوم
10. علوم اقتصادی و سیاسی